Πέμπτη, 17 Δεκεμβρίου 2015

Η ανακωχή των Χριστουγέννων

 

Τα Χριστούγεννα του 1914 βρήκαν την Ευρώπη στα χαρακώματα, να έχει μόλις ανοίξει έναν μεγάλο κύκλο αίματος, ανάμεσα στην Αντάντ (Μ. Βρετανία και Γαλλία) και τις Κεντρικές Αυτοκρατορίες (Γερμανία, Αυστροουγγαρία). Ωστόσο, τα πρώτα εκείνα Χριστούγεννα του Μεγάλου Πολέμου, έλαβε χώρα ένα πραγματικά αξιοσημείωτο γεγονός.
Οι αντίπαλοι αποφάσισαν να σιγήσουν για λίγο τα όπλα τους, αντευχηθούν, να ανταλλάξουν δώρα και να παίξουν ποδόσφαιρο. Η εκεχειρία κράτησε για μία εβδομάδα και ήταν μία από τις πιο φωτεινές στιγμές ανθρωπιάς στην παγκόσμια πολεμική ιστορία

Κατά τη διάρκεια της εβδομάδας πριν από τα Χριστούγεννα, Γερμανοί και Βρετανοί στρατιώτες άρχισαν να ανταλλάσσουν γιορτινές ευχές και τραγούδια από τα χαρακώματά τους. Σε μερικές περιπτώσεις η ένταση ελαττώθηκε σε βαθμό που οι στρατιώτες περπατούσαν απέναντι για να κουβεντιάσουν με τους αντιπάλους τους και να τους δώσουν δώρα. Την παραμονή και ανήμερα των Χριστουγέννων πολλοί στρατιώτες και από τις δύο πλευρές επιχείρησαν με δική τους πρωτοβουλία να μεταβούν στην ουδέτερη ζώνη, να κάνουν παρέα και να ανταλλάξουν τρόφιμα και ενθύμια. Παράλληλα, έγιναν κοινές κηδείες, ενώ σε πολλές από τις συναντήσεις οι αντίπαλοι στρατιώτες τραγούδησαν μαζί τα κάλαντα ή έπαιξαν ποδόσφαιρο.

Η ανακωχή του 1914 θεωρείται μια συμβολική στιγμή ανθρωπισμού και ειρήνης μέσα σε μια από τις πιο βίαιες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας. Δεν έλαβε χώρα παντού· σε κάποιες περιοχές του μετώπου οι μάχες συνεχίστηκαν όλη την ημέρα, ενώ σε άλλες απλώς οι δύο πλευρές συνεννοήθηκαν για την αποκομιδή των νεκρών. Τα Χριστούγεννα της επόμενης χρονιάς μερικές μονάδες οργάνωσαν ξανά εκεχειρία με τους αντιπάλους, αλλά αυτό το φαινόμενο δεν ήταν τόσο εκτεταμένο όσο το 1914. Αυτό οφειλόταν μερικώς στις αυστηρές εντολές από τους ανωτέρους και των δύο πλευρών, που απαγόρευαν αυτό τον συγχρωτισμό. Το 1916, μετά από τις χωρίς προηγούμενο αιματηρές μάχες του Σομμ και του Βερτνέν και την εκτεταμένη χρήση χημικών όπλων, όλο και περισσότερο οι στρατιώτες και των δύο πλευρών θεωρούσαν τους αντιπάλους τους ως υπάνθρωπους και έτσι δεν έγιναν απόπειρες για άλλες τέτοιες εκεχειρίες.

Κατά τα πρώτα χρόνια του στατικού πολέμου των χαρακωμάτων οι εκεχειρίες δεν περιορίζονταν στην περίοδο των Χριστουγέννων, αντανακλώντας την αναπτυσσόμενη διάθεση να κοιτάζει κάθε πλευρά τη δουλειά της (live and let live). Έτσι, αντίπαλες μονάδες πεζικού που βρίσκονταν κοντά η μία στην άλλη απέφευγαν υπερβολικά βίαιες συμπεριφορές, συγχρωτίζονταν μεταξύ τους, συζητώντας ή ανταλλάσσοντας τσιγάρα. Σε μερικούς τομείς συμφωνήθηκαν περιστασιακά εκεχειρίες για να μπορέσουν οι στρατιώτες να μεταβούν ανάμεσα στις δύο γραμμές και να συλλέξουν τους τραυματίες και τους νεκρούς, ενώ σε άλλους υπήρχε σιωπηρή συμφωνία να μην ανταλλάσσονται πυροβολισμοί όταν οι άνδρες ξεκουράζονταν, ασκούνταν ή δούλευαν, πλήρως ορατοί στον εχθρό. Οι εκεχειρίες των Χριστουγέννων είναι αξιοσημείωτες λόγω του μεγάλου αριθμού των ανδρών που συμμετείχαν και του βαθμού της συμμετοχής — ακόμα και στους πιο ειρηνικούς τομείς ήταν ασυνήθιστο να δει κανείς δεκάδες αντιπάλους να βρίσκονται μαζί στο φως της ημέρας.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Γράψτε εδώ το σχόλιό σας.

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.